Dấu ngoặc kép (Quotation marks): Khi trích dẫn lời

Nội dung chính

Một chuyện hiển nhiên là dấu ngoặc kép, quotation mark, được dùng khi trích dẫn. Tuy nhiên, có thể dùng chúng một cách tùy tiện cùng với các dấu câu khác hay không? Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé.

Dấu ngoặc kép (quotation marks) thường được sử dụng trong các trường hợp như các trích dẫn trực tiếp, tiêu đề của một số tác phẩm hay đơn giản là được dùng để thay thế nghĩa cho các từ đặc biệt.  

Ngoài ra, một trích dẫn khối thì thường không được đặt trong dấu ngoặc kép (quotation marks)

Văn bản được trích dẫn phải được viết hoa chữ cái đầu tiên nếu bạn đang trích dẫn một câu hoàn chỉnh và viết thường nếu như bạn chỉ trích dẫn một đoạn nhỏ.

Dấu chấm và dấu phẩy được đặt như thế nào khi có dấu ngoặc kép (quotation marks)?

Hãy nhớ hai dấu này sẽ luôn được đặt trong dấu ngoặc kép (quotation marks) đối với tiếng Anh Mỹ; dấu hai chấm và dấu chấm phẩy hầu như luôn nằm ngoài dấu ngoặc kép (quotation marks); dấu chấm hỏi và dấu chấm than tùy vào từng trường hợp, có đôi khi ở bên trong, đôi khi ở bên ngoài.

Dấu ngoặc kép (Quotation marks): Khi trích dẫn lời

Cách sử dụng dấu ngoặc kép (quotation marks)

Dấu ngoặc kép (quotation marks) được sử dụng khi bạn muốn thuật lại trực tiếp lời nói của người khác vào văn bản của mình. Giả sử bạn muốn viết lại những lời mà người bạn của mình nói. Hãy làm như thế này:

John said, “I really hate when it’s hot outside.”

Hoặc bạn cũng có thể thuật lại gián tiếp câu nói đó mà không cần dấu ngoặc kép, chỉ với một chút thay đổi như:

John said he hated when it was hot outside.

Câu đầu tiên có chứa một câu dẫn trực tiếp, một trích dẫn mà bạn thuật lại chính xác những câu từ mà John đã nói. Ngược lại, câu thứ hai chính là câu gián tiếp, vì nó chỉ là một phiên bản diễn giải những gì John đã nói. Vậy nên, hãy ghi nhớ rằng dấu ngoặc kép sẽ chỉ được sử dụng cho câu tường thuật trực tiếp nhé!

Những quy tắc này không chỉ dành cho lời nói không thôi đâu. Nếu bạn đang trích dẫn một nguồn từ văn bản nào đó, bạn vẫn nên đặt phần trích dẫn ở giữa các dấu ngoặc kép (quotation marks) trừ khi bạn định diễn đạt lại nó và thay đổi một số câu từ nhất định.

Câu trích dẫn có hai dạng chính: trong luồng và trích dẫn khối. Trích dẫn trong luồng thường ngắn hơn và chúng thường được định dạng phông chữ, khoảng cách dòng và lề giống như phần văn bản còn lại. Còn trích dẫn khối là một dạng trích dẫn khá dài và được tách ra khỏi phần văn bản còn lại. Thông thường, chúng sẽ được xuất hiện như một đoạn văn bản riêng biệt với khoảng cách được thay đổi và lề rộng hơn. Bên cạnh đó, khi sử dụng trích dẫn khối, bạn không cần phải sử dụng dấu ngoặc kép (quotation marks) đi kèm để phân biệt chúng vs đoạn văn bản chính còn lại.

Và nếu bạn đang thắc mắc làm sao để mình có thể dùng trích dẫn khối, thật ra, loại trích dẫn này có khá nhiều cách để bạn thể hiện. Nếu như bạn đã chọn được phong cách cho riêng mình, hãy luyện tập để có kết quả tốt nhất nhé. Còn nếu như không muốn đi theo một quy tắc cụ thể nào, hãy cứ tạo cho mình một điểm nhấn riêng (chẳng hạn như trích dẫn văn bản với 5 dòng) và cứ thực hiện nó thôi!  

Dấu ngoặc kép (Quotation marks): Khi trích dẫn lời

Quy tắc của dấu ngoặc kép (quotation marks)

Quy tắc đầu tiên khi sử dụng dấu ngoặc kép (quotation marks) chính là một khi đã mở thì phải đóng. Người thưởng thức những tác phẩm cần phải được biết điểm bắt đầu của câu trích dẫn và đương nhiên là điểm kết thúc nữa. Nhưng điều đó thì lại quá dễ dàng mà, nhỉ? Vậy còn những quy tắc phức tạp hơn?

Chữ viết hoa trong câu trích dẫn

Đôi khi, văn bản trong dấu ngoặc kép (quotation marks) được viết hoa chữ cái đầu, một số thì không hề. Việc viết hoa những tài liệu được trích dẫn còn phụ thuộc vào chính tài liệu gốc. Nếu bạn đang trích dẫn một câu hoàn chỉnh, hãy bắt đầu câu bằng chữ cái hoa, ngay cả khi vị trí câu trích dẫn là ở phần giữa trong toàn bộ câu.

Ví dụ:

The exact phrase she used was “There is no way we will get there in time.”

Nếu bạn đang trích dẫn một cụm hay một phần nhỏ của câu từ, hãy bắt đầu phần trích dẫn đó bằng chữ cái thường nhé!

Ví dụ:

He called them “loud, smelly, and utterly annoying,” and he closed the door.

Và nếu bạn chia câu trích dẫn của mình làm đôi để tạo ấn tượng cho người đọc, bạn nên viết hoa ở phần thứ nhất và chữ cái thường ở phần còn lại.

Ví dụ:

“The problem with opinions,” Paula explained, “is that everyone has one.”

Dấu ngoặc kép (Quotation marks): Khi trích dẫn lời

Dấu ngoặc kép (quotation marks) và những dấu câu khác

Đôi lúc bạn sẽ tự hỏi, những dấu câu còn lại được đặt bên trong hay bên ngoài dấu ngoặc kép (quotation marks)? Câu hỏi này chủ yếu đề cập đến các dấu kết thúc câu-các dấu câu bắt đầu phần trích dẫn nhưng lại không được đặt trong dấu ngoặc kép (quotation marks).

Các dấu kết thúc câu là một bài học hoàn toàn khác. Trong tiếng Anh Mỹ, quy tắc chung được đặt ra là dấu phẩy và dấu chấm lúc nào cũng phải nằm bên trong dấu ngoặc kép, còn dấu hai chấm, dấu chấm phẩy và dấu gạch ngang thì nằm bên ngoài:

Ví dụ:

“There was a storm last night,” Paul said.

Peter, however, didn’t believe him. “I’m not sure that’s exactly what happened.”

Peter was aware of what he called “Paul’s weakness triangle”: he was half deaf, slept like a log, and was prone to lying.

Paul saw an argument coming, so he muttered only “But I saw it”; this was going to be a long night and he didn’t want to start it with a fight.

Dấu chấm hỏi và dấu chấm than cũng có những quy tắc riêng.

Nếu chúng là một phần của văn bản được trích dẫn, chúng sẽ nằm trong dấu ngoặc kép (quotation marks). Còn nếu thuộc về phần câu chữ còn lại, chúng sẽ được đặt bên ngoài.

Ví dụ

Sandy asked them, “Why do you guys always fight?”

Did the dog bark every time he heard Sandy say “I’m bringing dinner”?

Trích dẫn trong trích dẫn

Vậy là tới bây giờ, bạn đã biết cách xử lý dấu ngoặc kép (quotation marks) với dấu câu khác cũng như là chữ viết hoa, thế nhưng nếu như trích dẫn mà bạn muốn bày tỏ đã chứa sẵn dấu ngoặc kép (quotation marks) thì sao? Điều này cũng có thể xảy ra mà. Giả sử như bạn muốn trích dẫn một lời khen ngợi của ai đó về một chương ưa thích của họ trong bộ Harry Porter và tình cờ là tên của nó cũng được người nói đề cập. Có phải bạn đang nghĩ sẽ viết như thế này?

““The Dementor’s Kiss” is my favorite chapter in the whole series,” Tom said.

Nó khá kì, đúng không nào? Bạn thậm chí có thể bị nhầm lẫn cách sắp xếp câu từ của chính mình. Thế nhưng nếu bạn làm như thế này, mọi thứ có vẻ ổn hơn rất nhiều:

“‘The Dementor’s Kiss’ is my favorite chapter in the whole series,” Tom said.

Bây giờ có vẻ mọi thứ rõ ràng hơn rồi đúng không? Chúng ta sử dụng dấu ngoặc kép đơn cho phần tiêu đề tác phẩm được trích dẫn trong câu trích dẫn chính.

Dấu ngoặc kép (Quotation marks): Khi trích dẫn lời

Ngoài việc được dùng để trích lời nói và câu chữ, dấu ngoặc kép (quotation marks) cũng có một vài cách sử dụng thú vị khác. Phụ thuộc vào văn phong mà bạn đang sử dụng, bạn có thể dùng dấu ngoặc kép (quotation marks) để nhấn mạnh tiêu đề của các loại tác phẩm (AP Stylebook), hay chỉ là một văn bản ngắn. Tiêu đề sách, album, tạp chí, báo chí hay tất cả các sản phẩm lớn, nổi bật khác thường được in nghiêng. Còn các bài thơ, tên chương hay bài viết ngắn-là phần có nội dung ngắn hơn hay cũng có thể là phần nằm trong các tác phẩm lớn-được nhấn mạnh bằng cách sử dụng dấu ngoặc kép (quotation marks).

Các cách sử dụng khác của dấu ngoặc kép: tiêu đề của tác phẩm ngắn, từ ngữ, tính mỉa mai trong câu văn

Ngoài việc được dùng để trích lời nói và câu chữ, dấu ngoặc kép (quotation marks) cũng có một vài cách sử dụng thú vị khác. Phụ thuộc vào văn phong mà bạn đang sử dụng, bạn có thể dùng dấu ngoặc kép (quotation marks) để nhấn mạnh tiêu đề của các loại tác phẩm (AP Stylebook), hay chỉ là một văn bản ngắn. Tiêu đề sách, album, tạp chí, báo chí hay tất cả các sản phẩm lớn, nổi bật khác thường được in nghiêng. Còn các bài thơ, tên chương hay bài viết ngắn-là phần có nội dung ngắn hơn hay cũng có thể là phần nàm trong các tác phẩm lớn-được nhấn mạnh bằng cách sử dụng dấu ngoặc kép (quotation marks).

Bạn cũng có thể sử dụng dấu ngoặc kép (quotation marks) để làm nổi bật từ mà mình đề cập.

Ví dụ:

“inhale” means to take a breath

Dấu ngoặc kép (quotation marks) đặt ở đây thể hiện rằng bạn đang muốn nói về bản thân từ “inhale”, chứ không phải nói về nghĩa của nó-hành động hít thở

Một số các nhà văn thường đặt dấu ngoặc kép (quotation marks) xung quanh từ mà họ muốn tách biệt ra khỏi đoạn văn bản còn lại. Dấu ngoặc kép (quotation marks) dùng theo cách này thường được gọi là “scare quotes” hay “shudder quotes” tức là dấu ngoặc kép mang giọng điệu mỉa mai. Nó là một cách ngụ ý rằng bạn đang sử dụng một thuật ngữ mang nghĩa đối ngược với ý nghĩa thật sự của nó.

Ví dụ

This article was written by a “professional” writer.

Loại dấu ngoặc kép (quotation marks) này cũng là một loại dấu ngoặc kép không thực, và nếu như bạn muốn sử dụng dấu ngoặc kép đặc biệt này, hãy chắc rằng bạn sẽ tận dụng một cách chừng mực.

Bạn có thể thấy dấu ngoặc kép (quotation marks) có thể được sử dụng thay cho dấu ngoặc đơn trong những bản dịch. Vậy nên hãy viết phần được phiên dịch theo cách này:

She told him bonjour (good day) when they met.

hoặc

She told him bonjour, “good day”, when they met.

Dấu ngoặc kép đơn

Chúng ta đã đề cập dấu ngoặc kép đơn ở phần trích dẫn trong trích dẫn. Nhưng nó không chỉ dừng lại ở đó đâu nhé. Nó còn có thể thay thế cho dấu ngoặc đơn với phần dịch thuật, nhưng chúng ta sẽ không cần tách biệt nó với phần còn lại bằng dấu phẩy.

Ví dụ

She told him bonjour ‘good day’ when they met.

Đối với các thuật ngữ mang tính chuyên môn cao trong các lĩnh vực nhất định cũng có thể được đặt trong dấu ngoặc kép đơn để nổi bật hơn.

Ví dụ:

Many scholars still argue about Lacan’s ‘desire’ and its implications.

Bạn cũng có thể sử dụng dấu ngoặc kép đơn thay vì dấu dôi cho các tiêu đề bài báo. Tất nhiên, bài học hôm nay sẽ được áp dụng cho tiếng Anh Mỹ. Còn đối với tiếng Anh Anh, đây lại là một câu chuyện hoàn toàn khác đấy. Chúng ta sẽ cùng nhau học ở một bài khác nhé!

MỚI NHẤT